Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Xây dựng 2025 đề xuất giảm khoảng 50% thời gian cấp Giấy phép xây dựng, còn 10 ngày đối với công trình và 7 ngày đối với nhà ở riêng lẻ, nhằm cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý.
Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025, thay thế Luật Xây dựng năm 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2020). Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật về quản lý hoạt động xây dựng.
Dự thảo Nghị định áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hoạt động xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam.
Theo dự thảo, Nghị định gồm 5 Chương, 78 Điều và 6 Phụ lục, bao quát các nội dung chính như: quy định chung; quản lý dự án đầu tư xây dựng; Giấy phép xây dựng và quản lý trật tự xây dựng; xây dựng công trình đặc thù và điều khoản thi hành.
Về nội dung, dự thảo cơ bản kế thừa các quy định của Nghị định số 175/2024/NĐ-CP đã vận hành ổn định, bao gồm: trình tự đầu tư xây dựng; phân loại dự án; ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM); khảo sát xây dựng; thiết kế xây dựng; các loại giấy tờ hợp pháp về đất đai phục vụ cấp phép; quản lý trật tự xây dựng và quản lý công trình đặc thù.
Đồng thời, dự thảo sửa đổi, bổ sung một số nội dung nhằm phù hợp với Luật Xây dựng 2025 và các quy định pháp luật liên quan, tập trung vào: điều kiện làm chủ đầu tư; nguyên tắc quản lý dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi; trình tự lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh dự án; tổ chức Ban quản lý dự án; hồ sơ, điều kiện và quy trình cấp giấy phép xây dựng; quản lý dữ liệu trật tự xây dựng; quy trình kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm; các quy định chuyển tiếp.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng lược bỏ một số nội dung không còn phù hợp, như quy định về đầu tư xây dựng tại nước ngoài; đồng thời tách nội dung về năng lực hoạt động xây dựng sang Nghị định riêng về hệ thống thông tin và điều kiện năng lực.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc làm rõ thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi. Theo đó, cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình chuyên ngành sẽ thẩm định các dự án quan trọng quốc gia, dự án có công trình cấp đặc biệt, quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp hoặc có phạm vi liên tỉnh.
Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã thực hiện thẩm định đối với các dự án còn lại theo phân cấp; riêng Hà Nội và TP.HCM có thẩm quyền thẩm định trên địa bàn (trừ một số trường hợp đặc thù). Dự thảo cũng bổ sung quy định về Hội đồng thẩm định.
Đối với điều kiện của chủ đầu tư và hình thức quản lý dự án, dự thảo quy định rõ điều kiện trong trường hợp không thành lập Ban quản lý dự án; đồng thời xác định đối với dự án đầu tư công, hình thức quản lý chủ yếu là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng. Trong các trường hợp khác, chủ đầu tư có thể tự tổ chức quản lý hoặc thuê tư vấn.
Về cải cách thủ tục hành chính, dự thảo đề xuất rút ngắn thời gian cấp Giấy phép xây dựng xuống còn 10 ngày làm việc đối với công trình và 7 ngày đối với nhà ở riêng lẻ, giảm khoảng 50% so với quy định hiện hành.
Đối với bước thiết kế xây dựng sau khi dự án được phê duyệt, dự thảo quy định chủ đầu tư thực hiện thẩm định, phê duyệt; đồng thời đang nghiên cứu làm rõ phạm vi áp dụng.
Trong trường hợp dự án sử dụng thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế FEED ngay từ Báo cáo nghiên cứu khả thi, dự thảo cho phép chủ đầu tư tự kiểm soát thiết kế, không bắt buộc thực hiện thẩm định như thông thường.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung các quy định về quản lý dữ liệu trật tự xây dựng và quy trình kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm, nhằm tăng cường hiệu lực quản lý trong thực tiễn.
Theo Tạp Chí Xây Dựng
